Vriesdrogen

Vriesdrogen

Vriesdrogen is een fysisch proces om ijs in waterdamp te veranderen. Je kan deze noodbehandeling vooral op papier en boeken toepassen, na (ernstige) waterschade.

Behandelingswijze

De bevroren voorwerpen bevinden zich in een afgesloten container, waarin vervolgens de luchtdruk en temperatuur nauwkeurig gestuurd worden om sublimatie te bekomen. Hierbij verdampen alle ijskristallen in de lucht. Het resultaat ken je bv. in de vorm van oploskoffie, gevriesdroogde bloemen of fruit, astronautenvoeding ... Er bestaat ook het gelijkaardige vacuüm drogen, waarbij de temperatuur ongeveer gelijk blijft, maar waarbij je de ruimte luchtledig maakt. Het Rijksarchief raadt dit echter niet aan voor erfgoed.

Duurtijd

Onbekend.

Voordelen

  • Het materiaal is in één beweging gedroogd.
  • Doordat de vloeibare fase wordt overgeslagen is er in vergelijking met invriezen:
    • geen bijkomende vervorming van het papier en/of de boekband;
    • geen bijkomende uitbloeiing van wateroplosbare inkt of pigmenten.
  • Het proces doodt ook alle stadia van schimmel.
  • Eventuele modder, roet of vuil drogen mee uit en migreren naar het oppervlak, wat de reiniging achteraf vergemakkelijkt.

Nadelen

  • Materialen drogen uit en worden bros. Volgens Wikipedia is het achterblijvende materiaalvochtgehalte na vriesdrogen 1 tot 4%, waar dat normaal ca. 8-12% is.
  • IJskristallen kunnen sommige materialen beschadigen. Snel en diep invriezen (shock freezing) kan dit (deels) voorkomen. 
  • Enkel mogelijk bij een gespecialiseerde firma, en daarom duur. Weliswaar voorkom je hiermee veel vervolgschade (bv. ook het opnieuw inbinden van boeken) en daalt daarmee de prijs voor conservatie-restauratiebehandelingen.
  • Het mechanisch verwijderen van de dode schimmelsporen blijft nodig, omdat ook dode sporen nog een negatief effect kunnen hebben op de gezondheid. Dit is wel minder het geval dan bij actieve schimmel. 

Randvoorwaarden

  • Vraag referenties op bij collega's en laat je begeleiden door een expert (conservator-restaurator).

Raming kostprijs

Onbekend.

Laatst gewijzigd op 08/06/2018