U bent hier

Schimmel manueel verwijderen

Schimmel manueel verwijderen

Dit is een non-toxische behandeling van erfgoed tegen oppervlakteschimmels en als nazorg bij alle andere behandelingen van schimmel, aangezien zelfs dode schimmelsporen nog een gezondheidsrisico kunnen vormen. 

Opgelet: dit is enkel nuttig nadat de oorzaak van het probleem is weggenomen, namelijk vocht en eventueel achterstallig onderhoud. Pak de te hoge RV in de depotruimte of het waterlek structureel aan en laat de collectiestukken in een geïsoleerde ruimte langzaam drogen met natuurlijke of indirecte mechanische ventilatie. Reinig ook de depotruimte grondig vooraleer je stukken terugplaatst. Lees de pagina Schimmels voor alle informatie.


Behandelingswijze

Zoals de titel al aangeeft is het een manueel, mechanisch proces om schimmel te verwijderen. De werkwijze is vergelijkbaar met het droog reinigen van erfgoed met zachte borstels, doekjes en een museumstofzuiger met regelbare zuigkracht en HEPA-filter. De kans op nieuwe schimmelgroei wordt zoveel mogelijk verkleind door de schimmels te verwijderen en de objecten dan terug te plaatsen in een droge, schone omgeving.

Je moet daarbij extra aandacht hebben voor:

  • Persoonlijke bescherming: schimmelsporen vormen een risico voor je gezondheid, dus dit is echt geen overbodige luxe. Zorg ervoor dat er voldoende materiaal voorhanden is en overtuig ook je collega's van de noodzaak.
  • Het inperken van de besmetting: ontsmet of vervang regelmatig alle borstels, doeken, mondmaskers, kledij, stofzuigermonden, -zakken en filters, alsook de werkruimte om de verspreiding van schimmels te voorkomen. Richt ook een 'vuile' en een aparte 'propere' werkruimte in, om de nog te behandelen van de reeds behandelde stukken te scheiden.

Het aanstippen van schimmelplekken met ethanol(oplossing) kan een extra garantie bieden, maar is risicovol voor erfgoed. Doe dit enkel na advies van of onder begeleiding van een conservator-restaurator.
 

Effectiviteit

Vrij groot bij nauwkeurig werk en in combinatie met een verlaging van het materiaalvochtgehalte en de RV in de ruimte.

Preventieve werking

Neen

Duurtijd

Sterk afhankelijk van de hoeveelheid aangetaste stukken en de mankracht, maar altijd korter dan (de combinatie met) andere methodes.

Waar kan je de behandeling toepassen?

In huis, op een tijdelijke locatie (dichtbij) of uitbesteden aan een restauratieatelier of beredderingsbedrijf.

Voordelen

  • Meest eenvoudige bestrijding tegen schimmels. Andere methodes moeten nog steeds worden gevolgd door dit reinigingsproces.
  • Geschikt voor alle materialen, met een te verwaarlozen risico op mechanische schade.
  • Je kan het zelf doen, mits voldoende mankracht, eventuele korte opleiding en een geschikte werkruimte.
    • Of je kan het uitbesteden aan een restauratieatelier of gespecialiseerd beredderingsbedrijf in geval van een ernstiger probleem, gebrek aan mankracht of werkruimte.
    • Of een combinatie van beide: laat bv. de aanpak van zwaar beschimmelde stukken over aan een specialist en doe de rest zelf - met de nodige tips - om kosten uit te sparen.
  • De materialen zijn op zich niet duur. Je moet ze wel regelmatig kunnen vervangen.

Nadelen

  • Arbeidsintensief.
  • Mogelijk risico op allergische reacties, hoewel de persoonlijke bescherming dit minimaliseert.

Wat heb je nodig?

Wegwerpmateriaal is handiger bij een ernstige aantasting, om regelmatig en vlot 'met een schone lei' te kunnen beginnen.

  • een 'vuile' werkruimte en een schone ruimte om de behandelde stukken op te bergen, beide koel en droog, eventueel kan je een tijdelijke afsluiting laten maken (ruimte afbakenen) met behulp van een houten raamwerk waarover plastic is gespannen;
  • stofjas of Tyvek overall per persoon;
  • veiligheidsbril per persoon;
  • (FF)P3-mondmaskers;
  • nitril of vinyl handschoenen;
  • zachte borstels;
  • wegwerp (conservatie) stofdoekjes, zogenaamde kleefdoek op rol of microvezeldoeken;
  • museumstofzuiger: stofzuiger met regelbare zuigkracht, kleine mondstukken en HEPA-filter (die schimmelsporen niet opnieuw de ruimte inblaast), uitleenbaar bij je consulenten;
  • extra stofzuigzakken en -filters;
  • werktafel(s), eventueel overdekt met een zachte laag noppenfolie (bubble plastic) die je kan afwassen en/of vervangen;
  • plastic vuilniszakken en eventueel gesloten afvalbakken;
  • ontsmettingsmiddel voor het werkgerief en de ruimte: producten op basis van ethanol (70% is zeer efficiënt), op basis van quaternaire ammonium of quats (bv. Suma Bac D10) of het milieuvriendelijkere waterstofperoxide (bv. Aseptix Sterimax); vermijd bij voorkeur Dettol, aangezien verschillende schimmels er resistent tegen zijn;
  • eventueel een toestel voor luchtzuivering of -afzuiging;
  • eventueel verpakkingsmateriaal, karretjes en transportbakken om collectiestukken vlot en veilig te verplaatsen.

Randvoorwaarden

  • Raadpleeg bij allergische, griepachtige of andere gezondheidsklachten meteen een arts.
  • Het blijft cruciaal om na de behandeling de objecten en het binnenklimaat te monitoren.

Raming kostprijs

  • Afhankelijk van de hoeveelheid benodigd materiaal en wat er al dan niet aanwezig is.
  • Indien je een specialist inschakelt en/of bijkomende ruimte moet gaan huren voor een bepaalde periode, kan de kostprijs wel oplopen, maar het blijft de goedkoopste methode.
Laatst gewijzigd op 08/06/2018