U bent hier

Planning en concept

Planning en concept

Een erfgoeddepot bouwen, verbouwen of herinrichten is een uitdaging. Het begint bij het in kaart brengen van de noden voor het te bewaren erfgoed en van de mogelijke acties en ingrepen om aan die noden tegemoet te komen. Bepalend zijn de kwaliteitsvolle zorg voor het erfgoed en de duurzame wijze waarop dit gebeurt. Zo ontstaat een concept voor het depot. Hier volgen enkele handreikingen en instanties waar je terecht kan.

Kan of wil je zelf niet bouwen of verbouwen, dan kan je mogelijk een depot huren. 

Soorten depots

Erfgoeddepots bestaan fysiek in allerlei vormen en maten. Het kan gaan om een bergruimte, een loods of een speciaal voor dit doel bestemd of herbestemd gebouw. Belangrijker is het soort depot en de uitdagingen en problemen die daaruit voortvloeien.
 

BOUWEN, VERBOUWEN EN INRICHTEN

Je begint het best goed voorbereid aan het bouwen of vernieuwen van een depot. Het gebouw en zijn inrichting hebben grote gevolgen voor de bewaring van de collectie. Dat heeft lang niet alleen met plaats en plaatsgebrek te maken. 
 
De Vlaamse provincies, de Vlaamse Gemeenschapscommissie en FARO werkten samen een brochure uit met aanbevelingen voor het bouwen, verbouwen en inrichten van erfgoeddepots. Meer gedetailleerde informatie over inplanting, constructie, inrichting, binnenklimaat en beveiliging vind je verder op deze website.
 

Publiek-private samenwerking (pps) 

In opdracht van de Vlaamse Gemeenschap voerde de Universiteit Antwerpen in 2010-2011 een onderzoek uit naar de huidige, mogelijke en wenselijke rol van de private sector bij investeringen in infrastructuur en uitbating van museumdepots in Vlaanderen. De volgende vragen kwamen aan bod:

  1. Welke noden en behoeften hebben musea voor hun depots en wat zijn hiervan de oorzaken?
  2. Welke (publieke en private) partners of actoren zijn nu al betrokken bij museumdepots?
  3. Welke mogelijke samenwerkingsvormen tussen publieke en private partners zijn er?
  4. Welke samenwerkingsvormen zijn de meest wenselijke?
Via de link in de linkerkolom kan je het onderzoeksrapport downloaden. 
 

KENNISCLUSTER en investeringssubsidies

De twee belangrijkste aanbevelingen van het onderzoek zijn: 

  1. de oprichting van een kenniscluster Depotinfrastructuur 
  2. de investeringsbereidheid verhogen, met name door subsidies

In 2012 ging de kenniscluster van start. Erfgoeddepots werden een Vlaamse prioriteit voor de subsidiëring van bovenlokale culturele infrastructuur.

Behalve FARO en de depotconsulenten zijn in de kenniscluster verschillende agentschappen en diensten van de Vlaamse Overheid vertegenwoordigd. Op een aantal daarvan kan je een beroep doen voor advies bij een depotproject. Bij andere kan je subsidies aanvragen.
 

Toolbox programma van eisen

In 2015 liet de Vlaamse Overheid in het kader van de depotproblematiek een bijkomende onderzoeksopdracht uitvoeren door het Ae-LAB (Inge Bertels, Dorien Aerts en Filip Descamps) van de Vrije Universiteit Brussel (VUB). De opdracht betrof een analyse van en bouwstenen voor de uitwerking van een programma van eisen voor cultureel-erfgoeddepots in Vlaanderen.

De voorbije jaren waren immers verschillende erfgoedbeheerders in Vlaanderen individueel begonnen met de aanpak van hun noden op het vlak van depots, door te investeren in aangepaste en soms nieuwe depotinfrastructuur (onder meer het KMSKA, het Fotomuseum Antwerpen, het Openluchtmuseum Bokrijk, Mu.ZEE, het kijkdepot Museum aan de stroom, Sportimonium Preservation Hall Victor Boin, een gezamenlijk depot voor Liberaal archief en Amasb-ISG…). Vanuit hun regierol op het gebied van depotbeleid investeerden ook de provincies tot 2018 in gemeenschappelijke depotinfrastructuur voor nood- en transitopvang. Bij elk traject dat werd opgestart, vormde het opstellen van een programma van eisen een bijzondere moeilijkheid, d.i. het bepalen en formuleren van de infrastructuureisen waarbij rekening gehouden wordt met:

  • de noden van de collectie (de meest wenselijke bewaaromgeving)
  • de noden van de werknemers (de meest aangename werkomgeving)
  • de mogelijkheden van het gebouw zelf (in geval van renovatie en herbestemming)
  • het beschikbare budget
  • duurzaamheid.

Het eindrapport van de studie beschrijft een tool die erfgoedbeheerders kunnen gebruiken bij de start van een depotinfrastructuurproject en reikt kennis aan voor het overleg met architecten en studiebureaus bij het verder uitwerken van het project.

Via de link in de linkerkolom kan je het onderzoeksrapport downloaden.

 

Kenniscentrum Publiek-Private Samenwerking (PPS)

Wil je weten welke vormen van publiek-private samenwerking mogelijk zijn voor jouw project en hoe je dat moet aanpakken? Contacteer dan in de opstartfase het kenniscentrum PPS. Tijdens een workshop kunnen jullie dieper ingaan op je concrete project. Het kenniscentrum beschikt ook over gestandaardiseerde bestekken en contracten waarmee publieke instanties aan de slag kunnen.
 

Vlaams Bouwmeester

Het team van de Vlaamse Bouwmeester adviseert op verzoek andere overheden over de regelgeving rond bouwen en verbouwen, kwaliteitseisen en het aanvragen van vergunningen.
 

Fonds voor Culturele Infrastructuur (FoCI)

Het FoCI geeft geen advies, maar buigt zich over de aanvragen voor en eventuele toekenningen van Vlaamse investeringssubsidies voor erfgoeddepots. Dat is een prioriteit van de Vlaamse Gemeenschap voor de periode 2012-2016. Voorwaarden en criteria zijn te vinden via bijgevoegde link.
 

FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed

De adviseurs Behoud en Beheer van FARO adviseren je uit het oogpunt van conservatie.
 

Vlaamse Overheid en VGC

Ook de erfgoedconsulenten van het Departement Cultuur Jeugd en Media van de Vlaamse Overheid adviseren je graag bij de uitwerking van een depotproject. In Brussel kan je hiervoor terecht bij de depotconsulent van de Vlaamse Gemeenschapscommissie. Neem daarvoor een kijkje op de pagina's over het regionale depotbeleid.
Laatst gewijzigd op 05/07/2018