U bent hier

Conditie bepalen en opvolgen van glas

Conditie bepalen en opvolgen van glas

Een uitgebreide schadeatlas over glas is niet gekend. Het is dan ook een complexe materie. Guus Verhaar verricht onderzoek in het Rijksmuseum rond het opstellen van richtlijnen voor het bewaren van glas. Ook is hij bezig met het ontwikkelen van een ‘early warning system’ aangezien de eerste tekenen van glasziekte bij glas niet altijd direct waarneembaar zijn. Deze resultaten zullen hoogstwaarschijnlijk bij de volgende ICOM-CC conferentie van de werkgroep glas, in 2019, voorgesteld worden.

Conditiebepaling

Om de toestand van objecten op te volgen en prioriteiten te kunnen bepalen, werken we met vier beschrijvende categorieën. De ervaring leert dat twee te weinig is, zes te veel en dat we bij oneven aantal keuzes te vaak de (gemakkelijke) middenweg kiezen. In dit geval hanteren we de begrippen goed, redelijk, slecht en zeer slecht. Uiteraard kies je zelf wat best past in jouw collectie. Er kan ook met ‘zeer goed - goed - redelijk - slecht’ gewerkt worden. Sommige registratiesoftware heeft standaard de keuzemogelijkheden 'goed - redelijk - matig - slecht'. Het belangrijke is wanneer je eenmaal start, dat je je gedurende het proces consequent houdt aan deze opdeling.

Bijgevoegd document kan je gebruiken als basis voor een toestandscontrole - voor de collectie, steekproefgewijs, op per inkomend object - en bevat:

  • een beschrijving/definitie per categorie
  • een overzicht van de schadebeelden met de mogelijke oorzaken, zodat je weet wat je moet aanpakken om de situatie te verbeteren.

Omdat soms ook archeologisch glas aanwezig in depot, is er ook een kolom of de corrosievorming zich voordoet ook in depot of enkel in de bodem. Een glas kan fel gecorrodeerd zijn, maar nu in bewaring in depot chemisch stabiel zijn.

Belangrijk bij conditiesurveys:

  • Wie? Depotbeheerder, conservator, curator,… (een samenwerking!). Voldoende kennis van de materie en schadebeelden is nodig, dus aanwezigheid conservator wordt sterk aangeraden.
  • Bij het begin van elke survey moet absoluut 100% duidelijk zijn welke betekenis aan welke term wordt toegeschreven!
  • Overloop wat het doel is en wat je wil bereiken bij het opstellen van een survey. Maak daarna duidelijke afspraken over de werkwijze en de registratie.
  • Bekijk altijd de functie van het object. Losse glasfragmenten kunnen goed scoren voor bewaring in depot of studiedoeleinden, maar kunnen ook slecht scoren indien deze scherven een min of meer compleet voorwerp zouden vormen en voor tentoonstelling bedoeld zijn. Scherven zijn niet automatisch structureel slecht.
  • Je kan eventueel werken met gekleurde stickers op de doos om visueel het onderscheid tussen objecten te maken of een excel-werkblad met kleurcodes (gaat vaak sneller dan meteen de individuele objectfiches aan te passen). 
  • Zorg dat je wat verpakkingsmaterialen in de buurt hebt om snel extra ondersteuning aan te brengen indien nodig.


Conditierapport

Zie formulier als bijlage.

1. Categoriseer. Geef je algemene indruk over het object, getoetst aan de definities:

goed redelijk slecht zeer slecht

2. Duid aan welke vormen van schade je ziet (trek hier ook goede foto's van):

Beschadiging?
  • glasbreuk
  • lacune
  • opvallende krassen
  • afschilferend oppervlak
  • verkruimeling
     
Verandering aan de oppervlakte?
  • aanslag
  • vingerafdrukken
  • haarscheurtjes (craquelé)
  • dofheid, witte waas
  • slijmerige laag
  • irisatie
Gerestaureerd?
  • consolidatie
  • verlijming
  • aanvulling
Glasziekte?
  • glasziekte
  • vermoeden van glasziekte
     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. Overloop ook steeds opnieuw de schoonmaakmethode. Meld wijzigingen aan de personen die hiervoor verantwoordelijk zijn.

  • object mag niet gereinigd worden
  • object mag enkel droog gereinigd worden

-- Vanaf hier moet je een conservator-restaurator betrekken! --

  • object kan indien nodig, maar in beperkte mate nat worden gereinigd
  • object mag met water worden gereinigd
  • geen van bovenstaande, speciale methode (zie opmerkingen)

 

Laatst gewijzigd op 14/02/2018