Vrijwilligers

Vrijwilligers

Vrijwilligers kunnen een zeer waardevolle aanvulling zijn op je personeelsbestand. Kom hier te weten waar je het best rekening mee houdt bij het werken met vrijwilligers.

Statuut

Sinds 1 januari 2007 is de wet over de rechten van de vrijwilligers volledig van kracht. De wet wil vrijwilligers beter beschermen tegen mogelijke risico's. Ook mensen met een vervangingsinkomen (werklozen, leefloners, bruggepensioneerden enz.) kunnen sindsdien gemakkelijk als vrijwilliger aan de slag. 


steunpunten

Het steunpunt van jouw regio kan je hier vinden.


Vergoeding

Vrijwilligers mogen per definitie geen vergoeding ontvangen voor hun werk. Het staat elke organisatie wel vrij al dan niet kosten te vergoeden. De regelgeving rond de kostenvergoeding van vrijwilligers vind je hier. 


Hoe werven?

Er zijn verschillende kanalen om vrijwilligers te werven. Persoonlijk aanspreken en mond-tot-mondreclame werkt nog altijd het best. Ook een oproep op de website, in de nieuwsbrief (papier of digitaal) of via het ledenblad kan wervend zijn.


Welke taken?

Een vrijwilliger kiest ervoor om in jouw instelling te komen helpen vanuit een bepaalde interesse of motivatie. Ga een gesprek aan over de taken die hij/zij graag zou willen doen. Houd er zo veel mogelijk rekening mee, maar leg ook uit dat niet alle taken voor vrijwilligers zijn weggelegd.

Tijdens het startgesprek met de vrijwilliger kan je ook kort ingaan op de collectieplanning op middellange termijn. Zo kan je motiveren waarom een bepaalde taak meteen moet gebeuren of net wordt uitgesteld. 

Dit zijn mogelijke taken:

  • dozen plooien
  • verpakken
  • nummeren van objecten
  • scannen
  • schonen van archief (verwijderen van paperclips, nietjes, dubbels enz.)
  • schoonmaken van objecten
  • schoonmaken van het depot
  • beperkte transporten binnen het depot
  • registreren (controleren, digitaliseren, invoeren)
  • fotograferen
  • puzzelen van archeologische fragmenten
  • standplaatscontrole
  • ... 

Al deze taken moet je goed begeleiden en opvolgen. Bij voorkeur duid je binnen de instelling of voor een afgebakend project één persoon aan als vrijwilligerscoördinator. Zo hebben de vrijwilligers altijd een aanspreekpunt.  

Als instelling standaardiseer je het best zo veel mogelijk taken om het voor jezelf minder arbeidsintensief te maken. Stel documenten op als leidraad voor de vrijwilliger, zoals een handleiding met enkele vaste procedures. Daarnaast zijn aangepaste fiches per taak ook een mogelijkheid. 


Hoe blijvend enthousiasmeren?

Het is zaak een goede vrijwilliger aan je instelling te 'binden'. Sommigen doen graag repetitieve zaken of handenarbeid, anderen houden van afwisseling of doen graag denkwerk. Ook hier is communicatie met de vrijwilliger cruciaal.

Resultaten zien van wat ze voor je instelling doen en appreciatie voor hun werk: dat zijn twee belangrijke motivaties voor vrijwilligers. Werken met projecten met een duidelijk begin- en eindpunt is een motiverende uitdaging. Maar als een vrijwilliger zich graag aan een repetitieve taak als het plooien van dozen zet, laat hem uiteraard zijn gang gaan.


Meer info:

  • Goede praktijkvoorbeelden: de publicatie Volunteering in cultural heritage kwam tot stand in het kader van een Europees project. Je vindt er, naast wat theorie, vooral goede praktijkvoorbeelden uit heel Europa.
  • Voor musea: MOVISIE (Nederland) heeft enkele jaren geleden een onderzoeksrapport gepubliceerd over vrijwilligerswerk in musea. De meeste conclusies zijn herkenbaar voor de Vlaamse context. Er is ook een Nederlandse brochure met een stappenplan voor een vrijwilligersbeleid.
  • Heemkundige kringen en erfgoedverenigingen: op de website van Heemkunde Vlaanderen vind je ook een stappenplan voor een goed vrijwilligersbeleid. Hier vind je meer info over de rechten van vrijwilligers. 
  • Tips en trucs: in de UK heeft men veel ervaring met het werken met vrijwilligers, ook in de erfgoedsector. Hier vind je een brochure van het Museum of Londen over de inzet van vrijwilligers bij erfgoedzorg. Ze bevat een groot aantal tips en trucs.


Speciale statuten

In sommige gevallen kan je ook een beroep doen op kosteloze werkkrachten, via een speciaal statuut:

  • tewerkstelling door het OCMW (Artikel 60, §7 OCMW-wet)
  • alternatieve straf: gemeenschapsdienst in een openbare instelling of vzw gedurende een bepaalde periode. Informeer bij je lokale bestuur wat de mogelijkheden zijn.
Laatst gewijzigd op 13/03/2017