U bent hier

Verlichting

Verlichting

Verbleking of verkleuring door licht is onomkeerbaar. Opletten en meten is dus de boodschap. Zonlicht is in depots in elk geval een ongewenste gast. Verlichting is uiteraard noodzakelijk om te kunnen zien, maar werkt het best niet langer dan nodig en ze is aangepast aan de lichtgevoeligheid van materialen.

Hieronder vind je tips voor een goede depotverlichting.

WEETJES OVER LICHT

  • De zon en lampen produceren niet enkel zichtbaar licht, maar ook uv- en infraroodstraling.
  • In principe is elke hoeveelheid licht schadelijk voor erfgoed.
  • De lichtsterkte die een object ontvangt wordt uitgedrukt in lux.
  • Uv-straling druk je uit in microWatt per lumen (relatieve meting) of in microWatt per vierkante meter (absolute meting).
  • Om vormen en kleuren te kunnen waarnemen hebben onze ogen minimum 50 lux nodig.
  • Een werkverlichting moet minimum 100 lux zijn volgens de arbeidwetgeving. 
  • Een object vijf uur lang verlichten met 50 lux of één uur met 250 lux komt op hetzelfde neer en is dus even schadelijk.

Lees zeker ook de schadefactor Licht en straling. Meer informatie vind je in VerzekerDe Bewaring en in de brochure Lichtlijnen van het ICN.


Verlichting kiezen en plaatsen

  • Installeer voldoende werkverlichting: als je niet voldoende ziet, is het risico op schade door hanteren en transport veel groter. Houd ook rekening met de diepte van je meubilair.
  • In de handel zijn halogeen-, fluorescentie- (tl-, spaarlamp) en LED-lampen verkrijgbaar. Binnen die soorten zijn er zoveel verschillen dat het moeilijk is een algemene aanbeveling te formuleren. De eigenschappen van een specifieke lamp vind je op de verpakking of bij de fabrikant.

Waaraan voldoet een goede depotverlichting?

  • voldoende werkverlichting, geen sfeerverlichting
  • lichtsterkte max. 250 lux
  • uv-gehalte van 10 microWatt/lumen of minder
  • zo hoog mogelijk lichtrendement, m.a.w. zo weinig mogelijk warmte-afgifte
  • kleurweergave tussen 80 en 100 Ra
  • handmatig, door beweging of geluid in en uit te schakelen, minstens per kamer maar liever nog per kleinere zone

Momenteel is tl-verlichting het meest courant in depots. LED-verlichting bevat het minst uv-straling, maar is nog duurder in aankoop. Door constante evoluties komen er steeds betere lampen op de markt.

Doen

  • Boven statisch meubilair plaats je tl-buizen met de richting van de gangen mee.
  • Boven mobiele rekken plaats je meerdere rijen tl-buizen in de dwarsrichting. Zo vermijd je donkere hoekjes als de rekken verschuiven.


Afwegen

  • Verlichting die boven op mobiele rekken is vastgemaakt
  • Verlichting die wordt in- en uitgeschakeld met bewegingssensoren


Laten

  • Reflectorlampen (spots) en andere sfeerverlichting
  • Verlichting die na een bepaalde tijd automatisch uitvalt: erg lastig bij controles en onderhoud.


Meten

Meet of bestaande gordijnen, blinden, luiken of uv-werend materiaal het licht voldoende filterenHet meten van lux en uv kan met een analoge meter of een datalogger. Dosimeters bestaan ook, maar zeggen niet precies wat de lichtsterkte of uv-waarde is. Leen een meettoestel uit bij je provincie of let bij je aankoop op enkele criteria.


Doen

Plaats een lux- en uv-meter of datalogger zo dicht mogelijk voor een voorwerp, met de sensoren naar het licht gekeerd, om correcte meetresultaten te verkrijgen voor microWatt/lumen. Wil je de microWatt/m2 kennen, houd de meter dan parallel aan de oppervlakte van het object.

Laatst gewijzigd op 22/02/2017