U bent hier

Reinigen van boeken

Reinigen van boeken

Een boek kan door de jaren heen heel wat stof en vuildeeltjes verzamelen. Op zijn beurt kan dat weer schimmels en insecten aantrekken en chemische processen versnellen. In het beste geval neem je zo veel mogelijk stof weg voor je het boek in het depot plaatst.

Stappen

Je kunt een boek zelf droog reinigen als het in redelijk goede staat is en er geen actieve schimmel (wit, donkergrijs of kleurig pluis) of roetdeeltjes zichtbaar zijn.

De eerste stap is steeds: jezelf beschermen!

In het filmpje hieronder toont een medewerker van de Provinciale Bibliotheek Limburg stap voor stap hoe je het doet. Let erop hoe rustig hij te werk gaat en hoe weinig druk hij uitoefent. De buitenzijde en de buitenste pagina’s vergaren het meeste stof. Als je aan de binnenzijde ook veel stof opmerkt, kun je uiteraard verder gaan volgens dezelfde methode.

Gaat het om een grotere hoeveelheid boeken of stof, neem dan extra maatregelen:

  • Gebruik andere borstels voor de buitenkant dan voor de binnenkant. Die voor de buitenkant (zeker voor de snedes) worden immers sneller vuil.
  • Houd je werkruimte proper door ze regelmatig te ontstoffen. Plaats eventueel een luchtzuiveringstoestel.


Een papieren boekband kan aanvullend gereinigd worden met gompoeder. Informeer je eerst over de juiste werkwijze. Zie reinigen van papier.


Benodigdheden

De benodigdheden vind je in speciaalzaken voor conservatie. Je kunt gebruik maken van een goedkoper en toegankelijker alternatief indien het nodig is:

Materiaal voor conservatie

Alternatief

zachte onderlegger van polyethyleenschuim (museum 
art foam of plastazote) of een andere foam met Tyvek hoes
niet pluizende handdoek of plat kussen
zogenaamde Chinese en Japanse geitenharen borstels maquillageborstel uit de supermarkt of drogisterij
zuurvrije wattenstaafjes wattenstaafjes uit de supermarkt
wegwerpdoekjes uit inert kunststof of katoenvezel, niet geïmpregneerd (Sontara, Polysol, Dust Bunny, Sofkloth) een microvezeldoek (wel wassen zodra hij vuil is)
Een museumstofzuiger kun je gratis ontlenen bij je provinciale erfgoedconsulenten

 
Verdere reiniging

Volstaat droge reiniging, zoals hierboven beschreven, niet om de boeken veilig op te bergen? Twijfel je over de aanwezigheid van insecten of schimmels? Roep dan de hulp in van een boek- en papierrestaurator. 

Tips & trucs

Wat doe je met vuile borstels? Antwoord van de Provinciale Bibliotheek Limburg:

  • Als een borstel te veel vuil heeft opgenomen, dan reinigen we hem door hem onder stromend water te houden. Het reinigen gebeurt zonder zeep.
  • Om te bereiken dat het water over alle borstelharen heen stroomt, gaan we voorzichtig met de vingers door de haren en duwen we ze ook voorzichtig open in de handpalm. We blijven dit doen tot er geen vuil meer uit de haren komt.
  • Na afloop duwen we het water uit de borstelharen door met de vingers erop te drukken, van de steel naar het uiteinde van de haren toe. We zorgen er hierbij voor dat de haren in de goede vorm blijven. Daarna drogen we de haren nog eens af met een papieren doekje dat het vocht opneemt.
  • Als de borstel niet meer zuiver te krijgen valt of versleten is, vervangen we hem.

Hoe reinig je zelf oude boeken?

Laatst gewijzigd op 06/03/2017