U bent hier

Regionaal depotbeleid

Regionaal depotbeleid

Om een antwoord te bieden op de groeiende depotproblematiek in Vlaanderen wordt sinds 2008 een integraal, geïntegreerd en complementair beleid uitgebouwd. Daarin hebben de provincies en de VGC een regierol. Ook de lokale besturen en de erfgoedbeheerders zelf hebben een verantwoordelijkheid voor het verzamelde erfgoed.

Depotproblematiek en -beleid

Zoals veel landen die het cultureel erfgoed ernstig nemen, heeft Vlaanderen een depotproblematiek. De nood aan aangepaste cultureel-erfgoeddepots is groot. De uitbouw en realisatie van een depotbeleid is dan ook een belangrijke doelstelling van het Vlaamse cultureel-erfgoedbeleid. Er wordt een integraal, geïntegreerd en complementair beleid nagestreefd.

  • Integraal houdt in dat alle aspecten van de depotproblematiek ter harte worden genomen: verzamelen en afstoten, registreren en bewaren van collecties. De oorzaak van de depotproblematiek ligt niet alleen bij het tekort aan geschikte ruimtes en faciliteiten. Het gaat door het gebrek aan een degelijk collectiebeleid ook om een beheerprobleem.

  • Geïntegreerd houdt in dat het depotbeleid niet op zichzelf staat. Het is geïntegreerd binnen het erfgoedbeleid op Vlaams, provinciaal en lokaal niveau, zowel voor roerend cultureel erfgoed als voor onroerend erfgoed. Ook op organisatieniveau is het een onderdeel van een overkoepelend collectiebeleid. 
  • Complementair houdt in dat verschillende spelers en overheden een rol hebben in het zoeken naar oplossingen voor de depotproblematiek en dat ieder zijn eigen verantwoordelijkheid hierin opneemt.


Verantwoordelijkheid van de erfgoedorganisatie

Op organisatieniveau hebben collectiebeheerders en hun inrichtende macht de verantwoordelijkheid om de collectie die ze beheren, kwaliteitsvol te bewaren. Het zijn de organisaties zelf die hiervoor moeten instaan en oplossingen moeten zoeken voor hun noden. Zij krijgen ondersteuning vanuit het erfgoed- en depotbeleid.

Op lokaal vlak kunnen cultureel-erfgoedcellen ondersteuning bieden. Zij nemen ook een taak op voor het zogeheten 'zwerfgoed', dat is erfgoed zonder collectiebeheerder. Op provinciaal niveau zetten de museum- en depotconsulenten in op ondersteuning en begeleiding. FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed, is het aanspreekpunt voor het hele cultureel-erfgoedveld. Binnen de subsidiereglementen van de verschillende overheden kunnen organisaties structurele en projectmatige ondersteuning krijgen.
 

Verantwoordelijkheid van overheden

Binnen het cultureel-erfgoedbeleid gaat men uit van een complementair beleid: elk bestuursniveau heeft een eigen verantwoordelijkheid. Dat geldt ook voor de depotproblematiek:

  • De Vlaamse overheid heeft ervoor gekozen om de provincies en de VGC een regierol te geven in de depotproblematiek, op grond van hun positie in het veld. Zij ondersteunt hen op basis van het Cultureel-erfgoeddecreet. Dat gebeurt voor de provincies binnen de Vlaamse beleidsprioriteiten en voor de VGC binnen het cultureel-erfgoedconvenant. De depotproblematiek van het onroerend erfgoed is mee opgenomen in het regionaal depotbeleid, op basis van het bestuursakkoord 2014-2019.
    De Vlaamse overheid geeft ook structurele subsidies aan diverse organisaties via het Cultureel-erfgoeddecreet, en infrastructuursubsidies via het Fonds voor Culturele Infrastructuur (FoCI).
    Ten derde neemt de Vlaamse Overheid een beleidsvoorbereidende en coördinerende rol op in het depotbeleid. Enkele complementaire initiatieven, zoals de studie naar publiek-private samenwerking voor museumdepots en de kenniscluster depotinfrastructuur, vloeien hieruit voort.
  • Sinds 2008 hebben de Vlaamse provincies en de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) een regiefunctie in de ontwikkeling van een regionaal depotbeleid. Zij voeren een beleid op maat van de aanwezige collecties, collectiebeheerders en hun noden, en binnen de grenzen van hun bevoegdheden. Neem hiervoor een kijkje op de pagina van jouw provincie.
  • Van lokale overheden wordt verwacht dat ze een lokaal cultureel-erfgoedbeleid uitwerken door te vertrekken van het aanwezige cultureel erfgoed en de noden die er zijn. Een depotbeleid kan hiervan een onderdeel zijn. De Vlaamse overheid ondersteunt dit binnen de vooropgestelde Vlaamse beleidsprioriteiten voor de steden Antwerpen, Gent, Brugge, Mechelen en Leuven, en door het sluiten van cultureel-erfgoedconvenants met intergemeentelijke samenwerkingsverbanden.

Naast de rol die deze overheden opnemen als beleidsmakers nemen ze ook hun taak op als beheerders van de eigen collecties.

Laatst gewijzigd op 07/03/2017