U bent hier

Klimaatklassen

Klimaatklassen

Een klimaatklasse is een norm die weergeeft hoe strikt of hoe ruim je klimaateisen zijn. Deze aanduiding kan je als richtlijn meegeven in een Programma van Eisen of gebruiken om klimaatzones te definiëren.

ASHRAE

De American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers formuleert in haar ASHRAE Handbook klimaatklassen voor musea, archieven en bibliotheken. Om te weten welke klimaatklasse haalbaar is voor jouw situatie, bepaal je de gebouwklasse.

Voor de eerste vier klassen neem je de aanbevelingen per materiaalsoort als uitgangspunt. Voor gemengde collecties is 50% RV gebruikelijk, met indien mogelijk voor metalen voorwerpen een drogere omgeving (30-40%). De temperatuur ligt meestal ergens tussen 18 en 21°C. Zeer klimaatgevoelige voorwerpen die kostbaar of zeldzaam zijn, horen bijvoorbeeld in de AA-klasse thuis.
KlasseToegestane klimaatschommelingAanpassing per seizoen
AA+/- 5% en +/- 2°Cgeen voor RV en +/- 5°C
A1+/- 5% en +/- 2°C+/- 10% en + 5°C of - 10°C
A2+/- 10% en +/- 2°Cgeen voor RV en + 5°C of - 10°C
B+/- 10% en +/- 5°C+/- 10% en + 10°C (max. 30°C) 
CVoorkom alle extreme temperatuur- en RV-waarden: 25% < RV < 75% en
T < 25°C (slechts uitzonderlijk rond de 30°C)
DVoorkom hoge vochtigheid en condensatie: RV < 75%
Koele opslag*30% < RV < 50% en T = 10°C
(zelfs als dit enkel tijdens de winter gehaald wordt, is dat een voordeel)
Koude opslag*RV = 40% en T = -20°C
Droogkamer**0% < RV < 30%









* voor chemisch instabiele voorwerpen (bv. foto's, negatieven, films)
** voor archeologisch metaal

Houd in het achterhoofd dat dit normen zijn. In de praktijk blijken klimaatmetingen moeilijk binnen één bepaalde klasse te plaatsen. Een handige tool van de Technische Universiteit Eindhoven kan je daarbij helpen. 

voordelen en risico's

ASHRAE formuleerde per klimaatklasse de risico's en voordelen die eraan verbonden zijn en die we moeten accepteren:
KlasseVoordelen en risico's voor de collectie
AABijna alle voorwerpen: geen risico op mechanische schade
Chemisch instabiele voorwerpen: onbruikbaar over decennia
AHeel kwetsbare voorwerpen: klein risico op mechanische schade
Rest van de collectie: geen risico
Chemisch instabiele voorwerpen: onbruikbaar over decennia
BHeel kwetsbare voorwerpen: matig risico op mechanische schade
Meeste schilderijen en foto's, kwetsbare voorwerpen en boeken: heel klein risico
Meeste voorwerpen: geen risico
Chemisch onstabiele voorwerpen: onbruikbaar over decennia en in een warm klimaat al eerder

C

Heel kwetsbare voorwerpen: groot risico op mechanische schade
Meeste schilderijen en foto's, kwetsbare voorwerpen en boeken: matig risico
Meeste voorwerpen: heel klein risico
Chemisch instabiele voorwerpen: onbruikbaar over decennia en in een warm klimaat al eerder
DMeeste voorwerpen: groot risico op barsten en breuken door lage RV
Schimmelgroei, snelle corrosie, vervorming en delaminering worden wel vermeden.
Chemisch onstabiele voorwerpen: onbruikbaar over decennia
KoelChemisch instabiele voorwerpen zijn bruikbaar gedurende een eeuw of meer. Dit type documenten is vaak niet zo gevoelig voor schommelingen.
KoudChemisch instabiele voorwerpen zijn bruikbaar gedurende millennia. De tijd die ze buiten het depot doorbrengen bepaalt de levensduur.
DroogArcheologische metalen zijn bruikbaar gedurende eeuwen.

Beide tabellen ontleend aan 2007 ASHRAE Handbook: HVAC Applications.

Laatst gewijzigd op 23/10/2014