U bent hier

Depots voor onroerend erfgoed

Depots voor onroerend erfgoed

Voor de deponering van archeologische ensembles en onderdelen van beschermd onroerend erfgoed kun je in Vlaanderen terecht bij een onroerenderfgoeddepot. Deze depots onderscheiden zich door de aard van het materiaal dat zij bewaren en de specifieke bewaaromstandigheden die dat vereist. Sinds 1 januari 2015 kunnen depots een erkenning tot onroerenderfgoedepot aanvragen bij het agentschap Onroerend Erfgoed.

Wanneer kun je nu precies bij zo’n onroerenderfgoeddepot terecht? Waar vind je ze? Zijn er nog andere mogelijkheden? Hier bekijken we de organisatie van het depotlandschap voor onroerend erfgoed.

Wat?

Onroerenderfgoeddepot

Een onroerenderfgoeddepot is een plaats waar in gecontroleerde omstandigheden archeologische ensembles en artefacten en ook onderdelen van beschermd erfgoed worden bewaard en beheerd. De term komt uit het Onroerenderfgoeddecreet (OED), dat de modaliteiten voor de erkenning en de subsidiëring van een onroerenderfgoeddepot bepaalt.

Andere depots

Naast de erkende 'onroerenderfgoeddepots' zijn er ook niet-erkende depots die archeologisch vondstmateriaal of onroerenderfgoedelementen beheren. Vaak behoren ze tot een bredere organisatie, zoals een museum of een (inter)gemeentelijke dienst.

 

Zorgplicht?

Het is belangrijk te weten dat de Belgische grondwet bepaalt dat de eigenaar van de grond waar archeologische resten worden aangetroffen, ook eigenaar is van de vondsten. Het Vlaamse OED bepaalt verder dat die 'zakelijkrechthouder' en 'gebruiker' van het archeologisch ensemble een zorgplicht hebben.

Dat het behoud en beheer van erfgoedcollecties in het algemeen, en zeker van archeologische collecties, niet evident is, bewijst alleen al deze website, die volledig aan de problematiek is gewijd. Het OED bepaalt dat de zakelijkrechthouder aan de zorgplicht voldoet als het beheer van het ensemble toevertrouwd wordt aan een erkend onroerenderfgoeddepot. Draagt hij het beheer over aan een niet-erkend depot, dan blijft hij ervoor verantwoordelijk. Een andere mogelijkheid is dat niet het beheer maar de volledige eigendom (én zorgplicht) met een overeenkomst wordt overgedragen aan de (organisatie van) het depot.

De erkenning van onroerenderfgoeddepots heeft als doel de werking van bestaande depots te versterken. Wil je meer weten over de specifieke wetgeving, lees dan meer in dit hoofdstuk

 

Veel meer dan een laatste rustplaats

Binnen het archeologisch proces zijn depots de laatste stap, wat niet betekent dat ze een 'laatste rustplaats' vormen voor archeologische voorwerpen. Vaak valt er nog heel wat nieuwe informatie te ontdekken door voortgezette of nieuwe studies, en is een depot een dynamische plek voor onderzoekers. Het kan zelf zorgen voor een publieksluik of levert kennis en voorwerpen aan andere instellingen om iedereen te laten proeven van het verleden. Onroerenderfgoeddepots staan dus niet enkel in voor de bewaring, maar ook voor de ontsluiting van de ensembles.

Een onroerenderfgoeddepot kan ook meer bewaren dan archeologie. Het kan bijvoorbeeld tijdens een langdurige restauratiecampagne losse onderdelen van een monument huisvesten, al dan niet tijdelijk.

Laatst gewijzigd op 22/03/2017