U bent hier

De tien schadefactoren

De tien schadefactoren

Met de tien schadefactoren houd je rekening als je het erfgoed beschermt tegen alle mogelijke vormen van schade en aftakeling. De tien schadefactoren helpen je ook bij het opstellen van een risicoanalyse en een calamiteitenplan op maat van het erfgoed dat je beheert.

golving perkament en bloeden kleuren

Conservatie

Conservatie is een ruim begrip. Meestal maken we het onderscheid tussen preventieve en actieve conservering:

Preventieve conservering

Actieve of curatieve conservering

  • Maatregelen en acties gericht op de omgeving van een voorwerp of groep voorwerpen met de bedoeling om toekomstige schade of verlies te voorkomen en te minimaliseren.
  • Dit vertrekt altijd vanuit de 10 schadefactoren en het idee van risicobeheer, het is tevens de focus van Depotwijzer.be en het depotbeleid.
  • Ingrepen op een voorwerp of groep voorwerpen om een vastgesteld aftakelingsproces te stoppen of om hun structuur te verstevigen.
  • Dit laat je best uitvoeren door een gediplomeerd
    conservator-restaurator of een gespecialiseerde firma om te vermijden
    dat je goed bedoeld, maar uit onwetendheid, nog meer schade toebrengt. De paar uitzonderingen op deze regel komen wel op Depotwijzer.be aan bod: het droog reinigen van voorwerpen, bestrijding van schimmels en insecten. 


Behoud en beheer van erfgoed is een kerntaak voor erfgoedorganisaties. Dit geldt zelfs nog meer in de depots. Erfgoed bewaren voor de toekomst impliceert dat we schade, van welke aard dan ook, zo veel mogelijk proberen te voorkomen. Preventie en risicobeheersing staan daarom centraal op Depotwijzer.be.


schadebeelden en Oorzaken

Collectiebeheerders komen allerhande vormen van schade en slijtage/aftakeling aan erfgoed tegen. Dit noemen we de schadebeelden: dat wat je visueel kan onderscheiden als afwijkend voor een bepaald materiaal of soort erfgoed.

Dankzij jarenlange ervaring en onderzoek konden wetenschappers nagaan wat de oorzaak achter deze schadebeelden is. Dezelfde oorzaken keren steeds terug ongeacht het materiaal of soort erfgoed, hoewel ze natuurlijk elk meer of minder gevoelig zijn.

Het Canadian Conservation Institute vatte alles samen in "de 10 schadefactoren" (Ten agents of deterioration):


Per factor vind je in dit onderdeel van de website welke schade hij veroorzaakt en hoe je de aftakeling detecteert, opvolgt en beheerst. 

Wanneer verschillende schadefactoren samen voorkomen, versterken ze elkaar en verloopt de aftakeling sneller (synergie). Per schadefactor vind je ook de andere factoren die ermee samenwerken.

Laatst gewijzigd op 07/02/2017